Przejdź do treści

5 potraw wigilijnych, które można przygotować wcześniej

5 potraw wigilijnych, które można przygotować wcześniej

Uszka, pierogi, śledzie, kutia i kompot z suszu – pięć tradycyjnych potraw z pełnymi przepisami, które zrobisz na kilka dni przed Wigilią.

Wigilia to dzień, w którym kuchnia nie powinna być polem bitwy. Dobra wiadomość: aż połowę wigilijnego menu da się zrobić z wyprzedzeniem, a wiele potraw na tym tylko zyskuje – śledzie przegryzają się, kutia nabiera smaku, a uszka i pierogi spokojnie czekają w zamrażarce. Poniżej pięć sprawdzonych, tradycyjnych potraw wraz z pełnymi przepisami i harmonogramem.

1. Uszka z grzybami – do zamrażarki nawet na dwa tygodnie

Porcja: ok. 60 uszek, czyli dla 6 osób do barszczu. Czas: 1,5 godziny.

Składniki

  • 300 g mąki pszennej
  • ok. 120 ml ciepłej wody
  • 1 łyżka oleju
  • szczypta soli
  • 30 g suszonych grzybów
  • 1 duża cebula
  • 1 łyżka oleju lub masła do smażenia
  • 1 łyżka bułki tartej
  • sól i świeżo mielony pieprz

Przygotowanie

  1. Suszone grzyby zalej gorącą wodą i namaczaj 30 minut, a potem ugotuj w tej samej wodzie do miękkości, około 20 minut. Odcedź (wywar zachowaj do barszczu) i drobno posiekaj.
  2. Cebulę posiekaj i zeszklij na oleju. Dodaj grzyby, smaż 5 minut, dopraw solą i pieprzem, dodaj bułkę tartą i ostudź.
  3. Z mąki, wody, oleju i soli zagnieć gładkie, elastyczne ciasto. Przykryj ściereczką na 20 minut.
  4. Rozwałkuj cienko, wytnij kwadraty 4 × 4 cm. Na środek każdego daj pół łyżeczki farszu, złóż w trójkąt i sklej brzegi, a następnie połącz dwa rogi razem.
  5. Uszka układaj na oprószonej mąką desce w jednej warstwie i zamroź. Po godzinie przesyp do pojemnika.
  6. W Wigilię gotuj prosto z zamrażarki w osolonej wodzie 3–4 minuty od wypłynięcia.

Wskazówka: nie rozmrażaj uszek, bo się posklejają. Wrzucaj je do wrzątku jeszcze zamrożone.

2. Pierogi z kapustą i grzybami – klasyka, która lubi mróz

Porcja: ok. 40 pierogów. Czas: 2 godziny (z gotowaniem farszu).

Składniki na ciasto

  • 500 g mąki pszennej
  • ok. 250 ml gorącej wody
  • 2 łyżki oleju
  • 1 łyżeczka soli

Składniki na farsz

  • 500 g kapusty kiszonej
  • 20 g suszonych grzybów
  • 1 cebula
  • 2 łyżki oleju
  • sól, pieprz, szczypta cukru

Przygotowanie

  1. Kapustę odciśnij, w razie bardzo kwaśnej krótko przepłucz. Gotuj ją w niewielkiej ilości wody z namoczonymi grzybami około 40 minut, aż zmięknie.
  2. Odcedź, odciśnij mocno i posiekaj. Cebulę zeszklij na oleju, dodaj kapustę i grzyby, smaż 10 minut. Dopraw i ostudź – farsz musi być suchy.
  3. Z mąki, gorącej wody, oleju i soli zagnieć ciasto, odstaw na 15 minut pod przykryciem.
  4. Rozwałkuj na 2 mm, wytnij szklanką kółka, nakładaj łyżeczkę farszu i dokładnie sklejaj brzegi.
  5. Surowe pierogi układaj na posypanej mąką tacy w jednej warstwie, zamroź, po twardnięciu przesyp do worka.
  6. Gotuj bez rozmrażania 5–6 minut od wypłynięcia. Podawaj z odrobiną masła lub cebulką.

3. Śledzie w oleju z cebulą – im dłużej leżą, tym lepsze

Porcja: dla 6–8 osób. Czas: 30 minut + 2–3 dni w lodówce.

Składniki

  • 500 g filetów śledziowych solonych (lub matjas)
  • mleko do namoczenia
  • 2 duże cebule
  • ok. 250 ml oleju rzepakowego
  • 5 ziaren ziela angielskiego
  • 3 liście laurowe
  • kilka ziaren pieprzu
  • 1 łyżeczka octu lub soku z cytryny (opcjonalnie)

Przygotowanie

  1. Śledzie namaczaj w zimnej wodzie lub mleku 4–8 godzin, zależnie od zasolenia. Skosztuj kawałek – ma być delikatny, nie przesolony.
  2. Osusz filety i pokrój na kawałki około 3 cm.
  3. Cebulę pokrój w cienkie piórka.
  4. W szklanym słoju układaj warstwami śledzie, cebulę i przyprawy.
  5. Zalej olejem tak, aby przykrył rybę, i lekko ugnieć. Szczelnie zamknij.
  6. Trzymaj w lodówce minimum 2 dni, najlepiej 3. Zjedz w ciągu tygodnia.

4. Kutia – smak, który dojrzewa dzień wcześniej

Porcja: 6–8 osób. Czas: 1 godzina + noc moczenia.

Składniki

  • 250 g pszenicy (ziarna)
  • 200 g maku
  • 100 g miodu
  • 100 g orzechów włoskich
  • 100 g rodzynek
  • 50 g suszonych fig lub moreli
  • ok. 200 ml mleka lub śmietanki (opcjonalnie)
  • szczypta soli

Przygotowanie

  1. Pszenicę namocz na noc w zimnej wodzie.
  2. Ugotuj w tej samej wodzie z odrobiną soli do miękkości, około 1,5 godziny, i odcedź.
  3. Mak zalej wrzątkiem, odstaw na pół godziny, odcedź i dwukrotnie zmiel w maszynce lub utrzyj w moździerzu.
  4. Rodzynki sparz, orzechy posiekaj, suszone owoce pokrój w kosteczkę.
  5. Wymieszaj pszenicę z makiem, miodem, orzechami i owocami. Rozcieńcz mlekiem do pożądanej konsystencji.
  6. Przykryj i odstaw do lodówki – po dobie smaki się połączą.

Wskazówka: mleko dodawaj tuż przed podaniem, wtedy kutia nie będzie zbyt rzadka.

5. Kompot z suszu – gotowy dwa dni wcześniej

Porcja: ok. 2 litry. Czas: 40 minut + 12 godzin parzenia.

Składniki

  • 200 g suszonych śliwek
  • 100 g suszonych jabłek
  • 100 g suszonych gruszek
  • 2 litry wody
  • 2 goździki
  • kawałek kory cynamonu
  • miód lub cukier do smaku

Przygotowanie

  1. Owoce opłucz gorącą wodą.
  2. Zalej 2 litrami zimnej wody, dodaj goździki i cynamon, zagotuj.
  3. Gotuj na małym ogniu 30 minut.
  4. Odstaw pod przykryciem na kilka godzin, a najlepiej na noc, żeby wywar nabrał koloru i aromatu.
  5. Osłódź do smaku, gdy kompot lekko przestygnie, i przechowuj w lodówce.

Harmonogram: co kiedy zrobić

  • Na 2 tygodnie przed Wigilią: uszka i pierogi – lepienie i zamrażanie.
  • Na 3 dni przed: śledzie w oleju.
  • Na 2 dni przed: kompot z suszu.
  • Dzień przed: kutia oraz wywar do barszczu.
  • W Wigilię: tylko gotowanie uszek i pierogów oraz podgrzanie zupy.

Jak przechowywać

Pierogi i uszka zamrażaj w jednej warstwie, dopiero potem przesypuj do pojemnika. Śledzie trzymaj w szczelnym słoju w lodówce. Kutię i kompot przykryj i schowaj w chłodnym miejscu. Dzięki takiemu planowi w sam dzień Wigilii zostanie Ci czas na spokojne nakrycie stołu i wspólne kolędowanie.

Praktyczne wskazówki na koniec

Zacznij od listy zakupów na cały plan. Suszone grzyby, mak, pszenicę, rodzynki i orzechy warto kupić z wyprzedzeniem, bo tuż przed świętami półki szybko pustoszeją, a ceny rosną. Zrób jedną dużą partię ciasta na pierogi i uszka tego samego dnia – wystarczy podzielić je na dwie części i przygotować dwa różne farsze, więc wałkujesz tylko raz.

Zamrażarkę zaplanuj wcześniej: tacki z pierogami muszą leżeć płasko, więc zwolnij jedną półkę. Podpisz pojemniki datą, aby wiedzieć, co lepiej zużyć najpierw. Jeśli lepisz w kilka osób, ustal podział pracy: jedna osoba wałkuje, druga nakłada farsz, trzecia skleja. W ten sposób 40 pierogów i 60 uszek powstanie w jedno popołudnie, a dzieci chętnie pomogą przy wycinaniu kółek.

Pamiętaj też o tradycji postu: potrawy w tym zestawie są bezmięsne, więc pasują do wigilijnego stołu. Wywar do barszczu najlepiej ugotować dzień wcześniej i schować w lodówce – w Wigilię wystarczy go tylko podgrzać i dodać uszka. Dzięki temu w sam dzień świąt zostają Ci tylko trzy rzeczy: gotowanie pierogów, podgrzanie zupy i ułożenie śledzi na talerzu.

Magdalena Nowicka

Magdalena Nowicka – redaktorka serwisu Dom z Pomysłem. Lubi domowe gotowanie, ogród i proste sposoby, które ułatwiają codzienne życie, i dzieli się nimi w przystępny, praktyczny sposób.