Sześć polskich sałatek na święta: jarzynowa, śledź pod pierzynką, surówka z kiszonej kapusty, sałatka z pora, buraczki z chrzanem i seler z jabłkiem.
Święta w Polsce nie istnieją bez sałatek. Na Wigilii, w Boże Narodzenie i w sylwestra stół zawsze zdobi kilka misek: jedna z majonezem, jedna kwaśna, jedna ostra od chrzanu. Poniżej znajdziesz sześć sprawdzonych polskich sałatek świątecznych, z listą składników i prostymi krokami. Każdą zrobisz bez specjalnego sprzętu, a większość przygotujesz dzień wcześniej, więc w święta będziesz miała więcej czasu dla gości.
Ilości wystarczają na około 4–6 porcji jako dodatek. Jeśli gotujesz dla większej rodziny, po prostu podwój składniki. Wszystkie sałatki smakują lepiej po kilku godzinach w lodówce, bo smaki wtedy się przegryzają.
Zasady dobrej sałatki świątecznej
- Gotuj warzywa w skórce. Nie wchłaniają wtedy nadmiaru wody i zachowują kolor oraz smak.
- Kroić dopiero po wystudzeniu. Ciepłe warzywa się rozpadają i puszczają sok.
- Odsączaj puszki. Groszek, kukurydza i ogórki kiszone muszą być dobrze osuszone, inaczej sałatka robi się wodnista.
- Majonez dodawaj na końcu i wymieszaj delikatnie, bez miażdżenia składników.
- Dopraw dwa razy: po wymieszaniu i tuż przed podaniem, bo w lodówce smak łagodnieje.
1. Sałatka jarzynowa
Klasyk każdego świątecznego stołu. Sekret: warzywa gotuj w całości, w skórce, i kroić dopiero po wystudzeniu.
Składniki
- 3 średnie ziemniaki
- 3 marchewki
- 1 pietruszka
- 1/2 selera (mały kawałek)
- 3 jajka ugotowane na twardo
- 3 ogórki kiszone
- 1 jabłko
- 1 mała puszka groszku (ok. 200 g)
- 3–4 łyżki majonezu
- 1 łyżka musztardy
- sól, pieprz
Przygotowanie
- Ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler ugotuj w skórce do miękkości, około 25 minut. Wystudź, najlepiej przez noc w lodówce.
- Obierz warzywa i pokrój w równą, drobną kostkę, mniej więcej 5 mm. Tak samo pokrój jajka, ogórki i jabłko.
- Groszek dokładnie odcedź na sitku, bo nadmiar wody robi z sałatki zupę.
- Wszystko połącz w misce, dodaj majonez z musztardą, dopraw solą i pieprzem.
- Wstaw do lodówki na minimum 2 godziny, żeby smaki się przegryzły.
2. Śledź pod pierzynką
Warstwowa sałatka z kruchym śledziem, burakiem i majonezem. Wygląda efektownie i robi się ją dzień wcześniej.
Składniki
- 300 g filetów śledziowych matjas
- 2 średnie buraki ugotowane
- 2 ziemniaki ugotowane
- 2 marchewki ugotowane
- 1 cebula
- 3 jajka ugotowane na twardo
- 4 łyżki majonezu
- 1 łyżka śmietany
- sól, pieprz
Przygotowanie
- Śledzie namocz w zimnej wodzie lub mleku przez 1–2 godziny, osusz i pokrój w kostkę. Cebulę sparz wrzątkiem i posiekaj.
- Na dno naczynia ułóż śledzie z cebulą.
- Ziemniaki zetrzyj na tarce o grubych oczkach i połóż drugą warstwę, a na niej cienką warstwę majonezu.
- Dalej układaj starte marchewki, jajka i na koniec buraki, między warstwami smarując majonezem ze śmietaną.
- Przykryj i schłodź przez całą noc. Przed podaniem pokrój w kwadraty.
3. Surówka z kiszonej kapusty
Wigilijny dodatek do pierogów i ryby: chrupiąca, kwaśna i świeża, bez gotowania.
Składniki
- 500 g kiszonej kapusty
- 1 duża marchewka
- 1 jabłko
- 1 mała cebula
- 3 łyżki oleju
- 1 łyżeczka cukru
- pieprz
Przygotowanie
- Kapustę odciśnij z nadmiaru soku. Jeśli jest bardzo kwaśna, szybko ją przepłucz.
- Marchewkę i jabłko zetrzyj na tarce o grubych oczkach, cebulę posiekaj drobno.
- Wszystko wymieszaj z olejem, cukrem i pieprzem.
- Odstaw na pół godziny, żeby smaki się połączyły.
4. Sałatka z pora, kukurydzy i jajek
Lekka i chrupiąca. Surowy por daje świeżość, której brakuje ciężkim sałatkom na świątecznym stole.
Składniki
- 2 pory (części białe i jasnozielone)
- 1 puszka kukurydzy (ok. 300 g)
- 4 jajka ugotowane na twardo
- 3 łyżki majonezu
- 2 łyżki jogurtu naturalnego
- 1 łyżeczka musztardy
- sól, pieprz
Przygotowanie
- Pory przekrój wzdłuż, dokładnie wypłucz z piasku i pokrój w cienkie półplasterki.
- Jajka obierz i pokrój w kostkę, kukurydzę odcedź.
- Majonez wymieszaj z jogurtem i musztardą.
- Połącz wszystkie składniki z sosem, dopraw solą i pieprzem. Schłodź godzinę.
5. Buraczki z chrzanem
Prosta, ostra sałatka z gotowanych buraków. Pasuje do mięs, kiełbasy i śledzia.
Składniki
- 4 średnie buraki
- 2–3 łyżki tartego chrzanu ze słoika
- 1 łyżka soku z cytryny
- 1 łyżeczka cukru
- 2 łyżki oleju
- sól
Przygotowanie
- Buraki ugotuj w skórce przez 45–60 minut do miękkości, a potem wystudź.
- Obierz i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
- Dodaj chrzan, sok z cytryny, cukier, olej i szczyptę soli.
- Wymieszaj i odstaw na godzinę. Zaczynaj od mniejszej ilości chrzanu, bo różni się ostrością.
6. Sałatka z selera, jabłka i orzechów
Świeża, lekko słodka i chrupiąca. Dobra przerwa między ciężkimi daniami.
Składniki
- 1/2 średniego selera korzeniowego
- 2 kwaśne jabłka
- garść orzechów włoskich
- 3 łyżki jogurtu naturalnego
- 1 łyżka majonezu
- 1 łyżka soku z cytryny
- sól, pieprz
Przygotowanie
- Seler obierz i zetrzyj na tarce o grubych oczkach, od razu skrop sokiem z cytryny.
- Jabłka zetrzyj tak samo, a orzechy posiekaj grubo.
- Jogurt wymieszaj z majonezem, solą i pieprzem.
- Połącz składniki z sosem i podawaj od razu lub po 30 minutach w lodówce.
Jak zaplanować sałatki na święta
Dzień wcześniej ugotuj wszystkie warzywa: ziemniaki, marchew, pietruszkę, seler i buraki. Wystudzone przechowuj w lodówce w osobnych pojemnikach, bo buraki barwią wszystko wokół. W Wigilię rano pokrój i połącz sałatkę jarzynową, a śledzia pod pierzynką złóż już dzień wcześniej, żeby dobrze się przegryzł. Surówkę z kiszonej kapusty, sałatkę z pora oraz sałatkę z selera zrób najpóźniej na kilka godzin przed podaniem, żeby zachowały chrupkość.
Jak podawać
Sałatki podawaj w szklanych lub ceramicznych miskach, schłodzone, ale nie lodowate. Wyjmij je z lodówki około 15 minut przed jedzeniem. Sałatkę jarzynową możesz udekorować plasterkami jajka i natką pietruszki, a śledzia pod pierzynką posypać startym żółtkiem. Buraczki z chrzanem świetnie pasują do pieczonego mięsa, a surówka z kiszonej kapusty do pierogów i smażonej ryby.
Przechowywanie
Sałatki z majonezem trzymaj w lodówce w szczelnych pojemnikach i zjedz w ciągu 2–3 dni. Nie zostawiaj ich na stole dłużej niż dwie godziny, szczególnie w ciepłym pomieszczeniu. Buraczki z chrzanem i surówka z kiszonej kapusty wytrzymują w lodówce do 4 dni. Sałatek z majonezem nie zamrażaj, bo po rozmrożeniu tracą konsystencję.
Wersje na inne diety
- Wegetariańska: śledzia pod pierzynką zastąp pieczoną marchewką lub kawałkami wędzonego tofu z odrobiną wodorostów nori.
- Lżejsza: majonez zastąp w połowie jogurtem naturalnym lub gęstą śmietaną.
- Bez jajek: w sałatce jarzynowej dodaj więcej ogórka kiszonego i groszku, a jajka pomiń.
- Wegańska: użyj majonezu roślinnego, a do sałatki z pora doda ci kukurydza i odrobina musztardy.
Najczęstsze błędy
- Rozgotowane ziemniaki, które rozpadają się w papkę.
- Zbyt drobne tarcie warzyw, przez które sałatka puszcza sok.
- Zbyt dużo majonezu, który przykrywa smak warzyw.
- Brak czasu na przegryzienie. Nawet godzina w lodówce robi różnicę.
- Zbyt mocne solenie, gdy w składnikach są już kiszonki i śledź.
Wybierz dwie lub trzy sałatki, które najbardziej lubią Twoi bliscy, a resztę zachowaj na kolejne święta. Smacznego i udanych świąt!



